> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://belge.turkceyazilimkonati.com/yazilimca/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://belge.turkceyazilimkonati.com/yazilimca/kilavuzlar/ilkeler/sozcuk-turetme-ilkeleri.md).

# Sözcük Türetme İlkeleri

{% hint style="info" %}
**Good to know:** your product docs aren't just a reference of all your features! use them to encourage folks to perform certain actions and discover the value in your product.
{% endhint %}

## Sözcüğe Yapım Eki Getirme

* Yaşayan kök ve gövdeler kullanılmalı
* Öncelikle işlek ekler kullanılmalı
* Getirilen yapım ekleri köke, gövdeye uygun ekler olmalı
* Birden çok yapım eki getirilmesine engel olunmamalı
* Denk görevde başka eklerden de yararlanılmalı
* Ünlü, ünsüz uyumuna dikkat edilmeli
* Türkçe karşılık bulunamıyorsa yabancı kökenli sözcüğe Türkçe ekler getirilemesine engel olunmamalı.

## Sözcük Birleştirme

* Aynı adın tekrarı ile
* Geçmiş zaman eki getirilmesi ile: dedikodu, fırdöndü
* Karşıt anlamlı eylem kökü ile: alışveriş
* İki addan benzetme yolu ile: kılkuyruk
* İki mastarın yan yana kullanılması ile: emme basma
* Bir mastar bir adın yan yana kullanılması ile: salma su
* İsnat grubu ile: başıbozuk
* Tamlama oluşturarak: uluslarararsı, ayakaltı
* İkinci sözcüğe ya da her iki sözcüğe -Ar, -An, -mAz, -mIş, sıfat-fiil eklerinin getirilmesi ile: akımtoplar, uyurgezer
* Eylemin buyruk biçimi ile: geçgeç, seçal

## Sözcük Türlerini Değiştirme

* Ad iken sıfata dönüştürme ile: yumru (ad) > yumru kök (sıfat ad)

## Var Olan Sözcüğe Terim Anlamı Yükleme

* Dalga sözcüğü deniz düşünüldüğünde başka bir anlamda iken fizik alanında düşünüldüğünde başka bir anlamdadır.

## El / Halk Ağzından Sözcük Aktarma

* Oylum: hacim

## Tarihî Türkçe Metinlerden Sözcük Aktarma

* Yoğun, arı

## Çağdaş Türk Yazı Dillerinden Sözcük Aktarma

* Azerbaycan, Kazak, Kırgız, Özbek, Türkmen Türkçesi gibi Türkçe kollarından sözcük aktarma.


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter:

```
GET https://belge.turkceyazilimkonati.com/yazilimca/kilavuzlar/ilkeler/sozcuk-turetme-ilkeleri.md?ask=<question>&goal=<endgoal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.